Op 28 juni 2025 gaat de European Accessibility Act van kracht in Nederland. Kans is groot dat je de naam nog nooit hebt gehoord, maar de wet raakt veel MKB-ondernemers. Vooral als je een webshop runt, een digitale dienst aanbiedt, of een website hebt waar klanten iets kunnen bestellen of boeken.
Inhoudsopgave
- Wat is de European Accessibility Act (EAA)?
- Voor wie geldt de European Accessibility Act in Nederland?
- Wat zijn de concrete eisen van digitale toegankelijkheid?
- Wat moet je concreet doen om te voldoen aan de EAA?
- Handhaving en sancties: wat gebeurt er als je niets doet?
- Waarom digitale toegankelijkheid verder gaat dan wetgeving
- Wat zijn de eerste stappen die je nu kunt zetten?
- Conclusie
Veel ondernemers denken dat toegankelijkheidswetgeving alleen geldt voor overheden of grote corporaties. Dat klopt niet. De European Accessibility Act richt zich op private bedrijven die producten en diensten leveren aan consumenten.
Raadpleeg de Europese Commissie voor meer achtergrondinformatie.
Je vraagt je waarschijnlijk af: geldt dit voor mij? Wat moet ik doen? En wat gebeurt er als ik niets doe?
In dit artikel vertaal ik de Europese wetgeving naar praktische antwoorden voor MKB-ondernemers. Zonder juridisch jargon, zonder technische WCAG-specificaties die alleen webdevelopers begrijpen. Helder: waar je aan toe bent, wat je moet aanpassen, en hoe je dat aanpakt.
Wat is de European Accessibility Act (EAA)?
De European Accessibility Act is een Europese richtlijn uit 2019 die lidstaten verplicht om toegankelijkheidseisen vast te leggen voor bepaalde producten en diensten. Het doel is simpel: mensen met een beperking moeten dezelfde toegang krijgen tot digitale diensten als iedereen.
In Nederland is deze richtlijn vertaald naar de Wet digitale toegankelijkheid (officieel: Implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten). Deze wet gaat verder dan de eerdere regelgeving die vooral overheidsorganisaties raakte. Nu vallen ook private bedrijven in specifieke sectoren onder de eaa wetgeving.
Waar hebben we het over als we het hebben over “digitale toegankelijkheid”? Het betekent dat je website, app of online dienst bruikbaar moet zijn voor iedereen. Ook voor mensen die slechtziend zijn en een schermlezer gebruiken. Of voor mensen met motorische beperkingen die niet met een muis kunnen navigeren. Voor iemand die doof is en ondertiteling nodig heeft bij video’s.
De europese toegankelijkheidswet richt zich op zeven productcategorieën en diensten:
- Computers, laptops, tablets en smartphones
- Betaaldiensten en bankapplicaties
- E-books en e-readers
- E-commercediensten (webshops)
- Telecommunicatiediensten
- Streamingenplatforms voor media
- Diensten in het personenvervoer (boekingssystemen, apps)
Als je in een van deze sectoren actief bent, is de kans groot dat je onder de toegankelijkheidswet valt.
Het verschil tussen EAA en WCAG
Je stuit bij toegankelijkheid vaak op de afkorting WCAG. Dat staat voor Web Content Accessibility Guidelines. Maar wat is nou het verschil met de EAA?
De eaa wet is het juridische kader. Het is de wetgeving die zegt: dit moet toegankelijk zijn. WCAG is de technische standaard die uitlegt hoe je dat doet. Denk aan WCAG als het meetlint waarmee je controleert of je aan de wet voldoet.
Er zijn verschillende niveaus van WCAG: A, AA en AAA. De EAA eist dat je voldoet aan WCAG 2.1 niveau AA. Dat is het middelste niveau en omvat zaken als voldoende kleurcontrast, toetsenbordnavigatie en heldere linkteksten.
Je hoeft niet elk detail van WCAG te kennen. Wat je wel moet weten is dat je website of webshop aan deze technische eisen moet voldoen om juridisch in orde te zijn. Later in dit artikel vertaal ik die technische eisen naar concrete voorbeelden waar je iets mee kunt.
Voor wie geldt de European Accessibility Act in Nederland?
Dit is de vraag die ik het vaakst hoor: geldt dit voor mijn bedrijf?
Het korte antwoord: als je een webshop hebt, bankdiensten aanbiedt, een boekingsplatform runt, of in transport, telecom of streaming zit, dan geldt de eaa voor jou. Ook als je een kleine ondernemer bent.
Het iets langere antwoord is genuanceerder. De wet maakt onderscheid tussen verschillende soorten bedrijven en activiteiten. Hier komt de European Accessibility Act nederland-specifieke interpretatie om de hoek kijken.
Micro-ondernemingen krijgen een uitzondering. Als je minder dan 10 mensen in dienst hebt én een jaarlijkse omzet of balanstotaal van minder dan 2 miljoen euro, ben je in principe vrijgesteld. Let op: dit geldt alleen voor diensten die je na 28 juni 2025 nieuw aanbiedt. Voor bestaande diensten kan de uitzondering anders liggen.
Die uitzondering heeft wel grenzen. Als je bijvoorbeeld een webshop runt die voor juni 2025 al bestond, moet je alsnog stappen zetten richting toegankelijkheid. De wet erkent dat kleine bedrijven minder snel kunnen schakelen, maar geeft geen vrijbrief om niets te doen.
Voor grotere bedrijven (meer dan 10 medewerkers of meer dan 2 miljoen omzet) geldt de wet volledig. Geen uitzonderingen.
Webshops en e-commerce: geldt de EAA voor jouw online winkel?
E-commercediensten worden expliciet genoemd in de European Accessibility Act. Dat betekent dat je webshop onder de regelgeving valt als je producten of diensten online verkoopt aan consumenten.
Het maakt niet uit of je 10 producten verkoopt of 10.000. Het gaat erom dat je commerciële activiteit verricht via een digitale dienst. Webshops zijn zelfs een van de sectoren waar de EU extra op hamert, omdat online winkelen voor mensen met beperkingen vaak lastig is.
Denk aan iemand die blind is en door je productpagina’s probeert te navigeren met een schermlezer. Als je afbeeldingen geen tekstalternatief hebben, ziet die persoon alleen “afbeelding.jpg”. Of iemand met motorische problemen die niet met een muis kan klikken. Als je checkout-proces niet met het toetsenbord te bedienen is, kan diegene niet afrekenen.
Wat betekent dit concreet? Je moet je webshop toegankelijk maken. Productbeschrijvingen, afbeeldingen, het winkelmandje, de checkout, betalingspagina’s, klantenservice-formulieren. Het hele traject moet bruikbaar zijn voor mensen met verschillende beperkingen.
Veel webshop-eigenaren schrikken hier in eerste instantie van. Maar vaak zijn veel aanpassingen eenvoudiger dan je denkt. Later in dit artikel laat ik zien waar je mee kunt beginnen.
Wat zijn de concrete eisen van digitale toegankelijkheid?
Nu we weten wie eraan moet voldoen, rijst de vraag: aan wat precies?
De technische norm is WCAG 2.1 niveau AA. Dat klinkt abstract. Wat betekent dat in mensentaal?
WCAG is gebouwd rond vier principes. Je website moet waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en technisch betrouwbaar zijn.
Wat betekent dat in de praktijk?
Een slechtziende bezoeker mag niet alleen op kleur hoeven vertrouwen om informatie te begrijpen. Als je verplichte velden in een formulier rood maakt, moet er ook een sterretje of tekstlabel bij staan. Want iemand die kleurenblind is, ziet dat rood niet.
Je hele website moet met het toetsenbord te gebruiken zijn. Geen afhankelijkheid van een muis. Iemand die vanwege een motorische beperking alleen met tab, enter en pijltjestoetsen navigeert, moet door je hele site kunnen.
Heldere taal helpt. Voorspelbaar gedrag van je website helpt. Foutmeldingen die uitleggen wat er mis is, helpen. Als iemand een formulier invult en een foutmelding krijgt “Error 402”, weet niemand wat te doen. “Je geboortedatum moet in het formaat DD-MM-JJJJ” is veel beter.
Het technische deel (juiste HTML en code) zorgt ervoor dat schermlezers en andere hulpmiddelen je site kunnen interpreteren. Dit is vooral werk voor je webdeveloper.
Praktische voorbeelden voor je website
Hier zijn aanpassingen die vrijwel elke website nodig heeft voor toegankelijkheid.
Elke afbeelding op je site moet een tekstalternatief hebben dat beschrijft wat erop staat. Een schermlezer leest die tekst voor aan blinde bezoekers. In plaats van “foto-product-123.jpg” krijgen ze te horen “Zwarte leren laptoptas met verstelbare schouderband”. Dit is een van de meest voorkomende fouten, maar ook een van de makkelijkste om op te lossen.
Tekst moet scherp afsteken tegen de achtergrond. Grijze tekst op een witte achtergrond is moeilijk leesbaar voor mensen met slechtziendheid. De norm is een contrast van minimaal 4,5:1 voor normale tekst. Er zijn gratis tools waarmee je je kleurcontrast kunt checken.
Test of je door je hele website kunt navigeren zonder muis. Druk op Tab om door links en formuliervelden te springen. Kun je elk menu openen? Elke knop activeren? Elk formulier invullen en verzenden? Zo niet, dan heb je werk aan de winkel.
Elk invoerveld in een formulier moet een duidelijk label hebben dat ook technisch correct gekoppeld is. Niet alleen visueel ervoor gezet. Hulptechnologie moet kunnen herkennen wat je in elk veld moet invullen. “Naam”, “E-mailadres”, “Telefoonnummer” moeten allemaal expliciet gelabeld zijn.
Als je video’s op je site hebt staan, moeten die ondertitels hebben. Niet alleen voor doven en slechthorenden, trouwens. Veel mensen kijken video’s zonder geluid (in de trein, op kantoor). Ondertitels maken je content voor iedereen toegankelijker.
Links die “Klik hier” of “Lees meer” zeggen, zijn waardeloos voor schermlezers. Die lezen namelijk vaak een lijst voor van alle links op een pagina. “Klik hier, klik hier, klik hier” geeft niemand informatie. Gebruik beschrijvende teksten: “Lees meer over onze bezorgvoorwaarden” of “Bekijk productspecificaties van de XL-serie”.
Deze aanpassingen kosten tijd, maar zijn niet per se technisch complex. En ze maken je website direct bruikbaarder voor een grote groep mensen.
Wat moet je concreet doen om te voldoen aan de EAA?
Je weet nu wat de wet inhoudt en welke eisen gelden. De hamvraag: hoe pak je dit aan?
Ik raad een stapsgewijze aanpak aan. Probeer niet in één keer je hele digitale aanwezigheid toegankelijk te maken. Begin met de belangrijkste pagina’s en werk van daar uit verder.
Toegankelijkheidsaudit
Je eerste stap is uitzoeken waar je nu staat. Doe een toegankelijkheidsscan van je website of webshop. Dit heet een audit.
Er zijn geautomatiseerde tools die je hierbij helpen. WAVE, Lighthouse (ingebouwd in Chrome), Axe zijn allemaal gratis en geven je een eerste indicatie van problemen. Ze scannen je HTML en signaleren zaken als ontbrekende alt-teksten, te laag contrast, of foutieve koppeling van labels.
Maar geautomatiseerde tools vinden maximaal 30-40% van de toegankelijkheidsproblemen. De rest moet handmatig gecheckt worden. Navigeer zelf met je toetsenbord door je site. Test of je formulieren logisch zijn. Laat iemand met een beperking naar je site kijken en feedback geven.
Voor een volledige audit kun je externe expertise inschakelen. Er zijn gespecialiseerde bureaus die tegen betaling een grondige analyse maken volgens WCAG 2.1 AA. Dat kost geld (verwacht enkele duizenden euro’s afhankelijk van de grootte van je site), maar geeft wel een helder beeld van wat er moet gebeuren.
Een toegankelijkheidsverklaring opstellen
Volgens de wet digitale toegankelijkheid moet je een toegankelijkheidsverklaring publiceren. Dit is een pagina op je website waarop je uitlegt in hoeverre je site toegankelijk is.
Wat moet erin staan?
- Een beschrijving van je website of dienst
- De datum waarop de verklaring is opgesteld
- Welke toegankelijkheidsnorm je nastreeft (WCAG 2.1 AA)
- Welke onderdelen (nog) niet toegankelijk zijn en waarom
- Een contactmogelijkheid voor mensen die problemen ondervinden
- Informatie over de klachtenprocedure als iemand niet tevreden is
Je hoeft niet te claimen dat je site 100% toegankelijk is. Je mag best eerlijk zijn: “Wij werken aan volledige toegankelijkheid. Op dit moment voldoen onze productafbeeldingen nog niet allemaal aan de eisen voor alt-teksten. We lossen dit op voor [datum].”
Die eerlijkheid is waardevol. Het toont dat je het serieus neemt en actief bezig bent. Handhavers kijken daar positiever naar dan naar bedrijven die doen alsof er niets aan de hand is.
Aanpassingen doorvoeren en prioriteren
Nu komt het echte werk. Je hebt een lijst met problemen uit je audit. Hoe pak je die aan?
Prioriteer op basis van impact en complexiteit. Begin met quick wins: aanpassingen die relatief eenvoudig zijn maar groot verschil maken.
Begin met de snelle winst: alt-teksten toevoegen aan afbeeldingen, kleurcontrast verhogen waar nodig, duidelijke linkteksten schrijven, labels koppelen aan formuliervelden. Deze aanpassingen kun je vaak zelf doen of met beperkte hulp van je webdeveloper.
Op middellange termijn pak je complexere zaken aan. Toetsenbordnavigatie repareren waar die ontbreekt. Je toegankelijkheidsverklaring publiceren. Foutmeldingen in formulieren verbeteren. Video’s van ondertiteling voorzien. Dit vraagt meer tijd en mogelijk technische aanpassingen aan je website.
Sommige dingen zijn ingewikkelder, maar wel nodig. ARIA-attributen toevoegen voor interactieve componenten. Toegankelijke PDF’s genereren. Soms is de technische basis zo verouderd of rommelig dat je beter opnieuw kunt beginnen met een toegankelijk thema of framework.
Maak een planning. Niet “Dit moet allemaal volgende maand klaar”, maar realistisch: “Deze maand pakken we alt-teksten aan. Volgende maand formulieren. In juni zijn we klaar.”
Handhaving en sancties: wat gebeurt er als je niets doet?
Nu komen we bij de vraag die veel ondernemers zich stellen: wat als ik het niet doe? Of niet op tijd?
De handhaving van de eaa wetgeving in Nederland ligt bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Zij kunnen controles uitvoeren en sancties opleggen als je niet voldoet.
De ACM kan boetes opleggen. Die kunnen oplopen tot tienduizenden euro’s, afhankelijk van de ernst van de overtreding en de grootte van je bedrijf. In de praktijk zal de ACM waarschijnlijk niet meteen met de maximale boete komen. Ze kiezen vaak voor een waarschuwing of last onder dwangsom: los het op binnen een bepaalde termijn, of betaal.
Maar de echte risico’s zijn breder dan alleen boetes.
Consumenten kunnen een klacht indienen als ze problemen ondervinden met de toegankelijkheid van je dienst. Die klacht kan leiden tot een onderzoek door de ACM. Zelfs zonder formele boete kost zo’n traject je tijd, geld en reputatie.
Je loopt ook reputatieschade als je website of webshop ontoegankelijk is en mensen daar publiekelijk over klagen. In het tijdperk van sociale media en online reviews kan dat impact hebben op je omzet.
En je sluit een deel van je potentiële klanten uit. Er zijn in Nederland miljoenen mensen met een beperking. Als die je webshop niet kunnen gebruiken, kopen ze bij de concurrent.
Ik zeg dit niet om paniek te zaaien. De ACM gaat niet vanaf dag één massaal kleine webshops bekeuren. Maar de risico’s zijn reîel. En ze nemen toe naarmate de bekendheid van de wet groeit en consumenten bewuster worden van hun rechten.
Overgangsperiode en bestaande diensten
Er zit nuance in de implementatie van de European Accessibility Act, vooral voor diensten die al bestonden voor 28 juni 2025.
Voor nieuwe diensten die je na juni 2025 lanceert, geldt de wet volledig vanaf dag één. Geen overgangsperiode, geen uitzonderingen (behalve de micro-ondernemingsregel die we eerder bespraken).
Voor bestaande diensten (zoals een webshop die je al jaren runt) is er meer ruimte. Officieel krijg je tot 2030 om bestaande systemen en contracten aan te passen. Maar dat betekent niet dat je vijf jaar niets hoeft te doen.
De verwachting is dat je actief werkt aan toegankelijkheid. Als een consument in 2026 een klacht indient over je webshop en jij kunt niet aantonen dat je stappen hebt gezet, loop je alsnog risico op handhaving.
Mijn advies: begin nu. Wacht niet tot 2030. Plan een geleidelijke aanpak en documenteer wat je doet. Dan kun je bij eventuele controles of klachten laten zien dat je serieus bezig bent.
Waarom digitale toegankelijkheid verder gaat dan wetgeving
Tot nu toe hebben we vooral gesproken over voldoen aan de wet. Maar er is een bredere reden waarom digitale toegankelijkheid de moeite waard is.
Een toegankelijke website werkt voor iedereen beter. Niet alleen voor mensen met een beperking.
Kleurcontrast dat sterk genoeg is voor slechtzienden, is ook fijner leesbaar op een smartphone in de zon. Duidelijke linkteksten die schermlezers snappen, zijn ook beter voor je bezoeker die haastig door je site scrollt. Video’s met ondertitels zijn handig voor iemand in een drukke trein zonder oordopjes.
Toegankelijkheid is in wezen gewoon goede user experience. Je verwijdert obstakels. Je maakt je content voor meer mensen bruikbaar.
Er zijn ook zakelijke voordelen. Zoekmachines zoals Google waarderen technisch schone websites met duidelijke structuur en beschrijvende teksten. Veel toegankelijkheidsprincipes overlappen met SEO best practices. Alt-teksten helpen Google je afbeeldingen indexeren. Duidelijke koppen maken je content scanbaar voor zowel schermlezers als zoekmachines.
Je bereidt je ook voor op de toekomst. De verwachting is dat toegankelijkheidseisen alleen maar strenger worden. Investeer je nu in een toegankelijke basis, dan hoef je over een paar jaar niet opnieuw een grote verbouwing te doen.
En als je het mij vraagt, is er ook een moreel argument. Je sluit mensen uit als je website ontoegankelijk is. Dat hoeft niet. De technologie bestaat om digitale diensten voor iedereen bruikbaar te maken. Waarom zou je dat niet doen?
Ik vind niet dat je daar overdreven schuldgevoelens over moet hebben als je dat tot nu toe niet wist of kon. Maar nu je het wel weet, kun je er iets mee.
Wat zijn de eerste stappen die je nu kunt zetten?
Je hebt nu een beeld van wat de European Accessibility Act betekent, of het voor jouw bedrijf geldt, en wat er moet gebeuren. Misschien voel je je nu een beetje overweldigd. Dat is normaal.
Laat me je helpen met de eerste stappen. Klein beginnen. Iets doen is beter dan niets doen.
Gebruik WAVE (wave.webaim.org) of de Lighthouse-tool in Chrome om je belangrijkste pagina’s te scannen. Dat geeft je een eerste indruk. Noteer de meest voorkomende fouten.
Check daarna je belangrijkste pagina’s handmatig. Open je homepage, een productpagina, en je contactformulier. Navigeer alleen met je toetsenbord (gebruik Tab, Enter en de pijltjestoetsen). Kun je overal komen? Zo niet, waar loopt het vast?
Als je je website laat beheren door een bureau of freelancer, bespreek de EAA met hen. Vraag of zij ervaring hebben met toegankelijkheid. Laat hen een offerte maken voor een audit en aanpassingen.
Budgetteer realistisch. Afhankelijk van de complexiteit van je site en de huidige staat kan toegankelijk maken tussen een paar honderd en enkele tienduizenden euro’s kosten. Vraag meerdere offertes aan. Vergelijk niet alleen op prijs maar ook op expertise.
Als je budget hebt, schakel een gespecialiseerd bureau in voor een volledige toegankelijkheidsaudit. Dat geeft je een gedegen lijst met actiepunten en prioritering.
Begin met de eerste twee stappen. Die kosten je hooguit een paar uur tijd en nul euro. Maar je leert wel meteen waar de pijnpunten zitten.
Conclusie
De European Accessibility Act is geen ver-van-mijn-bed-show voor grote bedrijven of overheden. Als je een webshop runt, digitale diensten aanbiedt of in sectoren als bankieren, telecom of transport zit, ga je hiermee te maken krijgen.
De deadline van 28 juni 2025 is serieus. Voor nieuwe diensten geldt de wet vanaf dan volledig. Voor bestaande diensten heb je meer speelruimte, maar niet oneindig.
Het goede nieuws: je hoeft dit niet in één keer op te lossen. Begin met een audit. Pak de quick wins aan. Maak een planning. Documenteer wat je doet.
Zie toegankelijkheid niet alleen als verplichting, maar als investering. Je maakt je website beter bruikbaar voor iedereen. Je vermijdt boetes en reputatieschade. En je bereikt een bredere doelgroep.
Is het werk? Ja. Kost het tijd en misschien geld? Ook ja. Maar de alternatieven (niets doen en hopen dat het goed gaat) zijn op lange termijn risicovoller en duurder.
Begin nu. Niet morgen, niet volgend jaar. Plan een eerste scan in. Neem contact op met je webbouwer. Zet stappen.
Wil je weten of jouw website voldoet aan de EAA? Neem contact op voor een vrijblijvende toegankelijkheidsscan.
