Kennisbank / Algemeen

Wat is PHP? De programmeertaal achter WordPress


PHP is de programmeertaal achter WordPress en veel andere websites. Leer wat PHP doet en waarom de versie ertoe doet voor je site.

Als je een WordPress-website hebt, draait je hele site op PHP. Elke pagina die een bezoeker opvraagt, elk formulier dat wordt verstuurd, elk product dat in een winkelwagen belandt — PHP verwerkt het allemaal op de achtergrond. En toch weten de meeste ondernemers niet eens dat het bestaat.

Dat hoeft ook niet, op zich. Je hoeft niet te weten hoe een motor werkt om auto te rijden. Maar het helpt wel als je wilt begrijpen waarom je website soms traag is, waarom je hostingprovider zeurt over PHP-versies en waarom die ene plugin niet meer werkt na een update.

In dit artikel leg ik uit wat PHP is, hoe het werkt en wanneer het voor jou als ondernemer relevant wordt. Geen programmeerles, maar de kennis die je nodig hebt om betere beslissingen te nemen over je website.

Wat is PHP precies?

PHP is een programmeertaal die in 1995 werd ontwikkeld door Rasmus Lerdorf. De naam stond oorspronkelijk voor Personal Home Page, maar is later omgedoopt tot PHP: Hypertext Preprocessor (ja, dat is een afkorting die zichzelf bevat — programmeurs hebben gevoel voor humor).

PHP is een server-side scripttaal. Dat klinkt technisch, maar het concept is simpel. Wanneer je een website bezoekt, stuurt je browser een verzoek naar de server waar de website staat. Als die website op PHP draait, voert de server de PHP-code uit en stuurt het resultaat als HTML terug naar je browser. Je browser ziet nooit de PHP-code zelf, alleen het eindresultaat.

Vergelijk het met een restaurant. Je bestelt een gerecht (je browser vraagt een pagina op). De keuken bereidt het (de server voert PHP uit). Je krijgt een bord eten op tafel (je browser toont HTML). Je hoeft niet te weten wat er in de keuken gebeurt om van het eten te genieten.

PHP draait op de server. Dat is het verschil met talen als JavaScript, die in je browser draaien (client-side). En het is anders dan HTML en CSS, die geen programmeertalen zijn maar opmaaktalen die bepalen hoe content eruitziet.

De cijfers spreken voor zich: volgens W3Techs wordt PHP gebruikt door 76% van alle websites waarvan de server-side programmeertaal bekend is. WordPress, dat 43% van alle websites aandrijft, is volledig in PHP geschreven. Andere populaire PHP-toepassingen: WooCommerce (de meestgebruikte webshop-plugin), Laravel (een ontwikkelframework), Drupal en Joomla (CMS-alternatieven voor WordPress).

PHP is een van de oudste webtalen en dat merk je soms aan de reputatie. Onder developers heeft PHP lang een slechte naam gehad: rommelig, inconsistent, onveilig. Die kritiek was deels terecht voor oudere versies. Maar PHP 8.x (de huidige versie) is een heel andere taal dan het PHP van tien jaar geleden. Sneller, veiliger en met moderne functionaliteit.

Hoe werkt PHP in de praktijk?

Om te begrijpen hoe PHP werkt, helpt het om te kijken naar wat er gebeurt als iemand jouw website bezoekt. Stap voor stap.

PHP programmertaal voor webontwikkeling

Stap 1: De bezoeker typt een URL in of klikt op een link. De browser stuurt een verzoek naar je webserver. Dat verzoek bevat het adres van de pagina die de bezoeker wil zien.

Stap 2: De webserver ontvangt het verzoek. De server (Apache of Nginx, meestal) ziet dat het om een PHP-bestand gaat en stuurt het door naar de PHP-interpreter.

Stap 3: PHP verwerkt de code. De PHP-interpreter leest het bestand, voert de instructies uit en genereert HTML. Bij een WordPress-website haalt PHP op dat moment de pagina-inhoud op uit de database, past het thema toe, laadt de actieve plugins en stelt de volledige pagina samen.

Stap 4: De server stuurt HTML terug. De browser ontvangt de HTML en toont de pagina. De bezoeker ziet tekst, afbeeldingen, knoppen — maar geen PHP.

Dit hele proces duurt normaal gesproken minder dan een seconde. Maar het kan langer duren als: de PHP-code inefficient is, de server te weinig capaciteit heeft, de database traag reageert of er te veel plugins actief zijn die allemaal hun eigen PHP-code uitvoeren.

PHP-versies en waarom ze ertoe doen. PHP wordt actief doorontwikkeld. Op het moment van schrijven is PHP 8.3 de nieuwste stabiele versie. Elke grote versie brengt verbeteringen in snelheid en beveiliging.

De sprong van PHP 7.4 naar 8.0 was groot: gemiddeld 20-30% snellere uitvoering. De sprong naar PHP 8.1 en 8.2 voegde daar nog eens 5-15% aan toe. In de praktijk betekent dat: dezelfde WordPress-website die op PHP 7.4 in 1,2 seconden laadt, kan op PHP 8.2 in 0,8 seconden laden. Zonder dat je iets aan de website zelf verandert.

Het probleem: veel websites draaien nog op verouderde PHP-versies. PHP 7.4 is sinds november 2022 end-of-life — er worden geen beveiligingsupdates meer voor uitgebracht. Toch draait volgens WordPress.org nog een aanzienlijk deel van alle WordPress-sites op PHP 7.4 of ouder.

Je hostingprovider bepaalt welke PHP-versies beschikbaar zijn. De meeste goede hostingpartijen laten je zelf kiezen welke versie je wilt gebruiken, via het configuratiepaneel. Overstappen naar een nieuwere versie is meestal een kwestie van een instelling wijzigen. Maar test eerst of al je plugins en je thema compatibel zijn. Een plugin die niet is bijgewerkt voor PHP 8.x kan fouten veroorzaken.

De relatie tussen PHP en je database. PHP werkt bijna altijd samen met een database, meestal MySQL of MariaDB. De database slaat de inhoud op (je pagina’s, berichten, productgegevens, gebruikersaccounts). PHP haalt die inhoud op, verwerkt het en genereert de pagina. Zonder database geen dynamische website.

Waarom is PHP relevant voor bedrijven?

Je denkt misschien: ik ben ondernemer, geen programmeur. Waarom moet ik iets weten over PHP? Drie redenen.

Reden 1: Website-performance. De PHP-versie op je server is een van de makkelijkste manieren om je website sneller te maken. En snelheid is geld. Google gebruikt laadtijd als rankingfactor in hun algoritme. Een website die een seconde sneller laadt, converteert gemiddeld 7% beter, volgens onderzoek van Deloitte. Voor een webshop met 100.000 euro maandomzet is dat 7.000 euro per maand.

Overstappen van PHP 7.4 naar PHP 8.2 kost je letterlijk nul euro (het is een serverinstelling) en kan je website 20-30% sneller maken. Dat is de makkelijkste performance-winst die er is.

Reden 2: Beveiliging. Verouderde PHP-versies ontvangen geen beveiligingspatches meer. Dat maakt je website kwetsbaar. De meeste WordPress-hacks maken misbruik van bekende kwetsbaarheden in verouderde software — en dat is niet alleen WordPress zelf of plugins, maar ook de PHP-versie op de server.

Draai je PHP 7.4 of ouder? Dan heb je een beveiligingsprobleem. Niet misschien. Gegarandeerd. Er zijn bekende kwetsbaarheden die niet gepatcht worden. Je hosting kan goede firewalls hebben, maar dat is een pleister op een open wond.

Reden 3: Plugin- en thema-compatibiliteit. Nieuwe versies van WordPress, plugins en thema’s vereisen steeds vaker PHP 8.0 of hoger. Als je op een oude versie blijft, kun je op een dag je site niet meer updaten. En niet updaten is een nog groter beveiligingsrisico.

Het omgekeerde komt ook voor: je wilt upgraden naar een nieuwe PHP-versie, maar een oude plugin is niet compatibel. Dan moet je die plugin vervangen of een alternatief zoeken. Dat is vervelend, maar het alternatief (op een onveilige versie blijven) is erger.

De kosten van PHP-kennis. Als MKB-ondernemer heb je geen PHP-kennis nodig voor je dagelijkse werk. WordPress is zo gebouwd dat je content kunt beheren zonder code te zien. Maar op het moment dat je iets wilt aanpassen dat buiten de mogelijkheden van je thema en plugins valt, kom je PHP tegen.

Een freelance PHP-developer kost 60 tot 120 euro per uur. Voor kleine aanpassingen (een custom shortcode, een formulieraanpassing, een specifieke functie toevoegen) ben je 2-4 uur kwijt. Voor grotere aanpassingen (een custom plugin, een complexe integratie) reken je op 20-80 uur.

PHP in de praktijk: voorbeelden

PHP draait op de achtergrond van miljoenen websites. Deze voorbeelden maken zichtbaar wat dat voor jouw bedrijf betekent.

Voorbeeld 1: Een webshop upgradet PHP en verdubbelt de snelheid

Een webshop in sportartikelen draait op WordPress met WooCommerce. De site laadt traag: 3,8 seconden op desktop, 5,2 seconden op mobiel. De eigenaar overweegt om de hosting te upgraden van 15 naar 40 euro per maand.

Eerst controleert hij de PHP-versie: 7.4. Hij schakelt over naar PHP 8.2 via het hostingpaneel. Na een snelle check of alle plugins compatibel zijn (een plugin moest worden geupdate), draait de site op 8.2.

Resultaat: laadtijd daalt naar 2,1 seconden op desktop en 3,1 seconden op mobiel. Zonder extra kosten. De duurdere hosting bleek niet nodig — de bottleneck was de verouderde PHP-versie.

Bijkomend voordeel: drie maanden later toont Google Search Console dat de site gemiddeld twee posities is gestegen voor belangrijke zoektermen. Dat is deels te danken aan de verbeterde technische SEO door snellere laadtijden.

Voorbeeld 2: Een accountantskantoor loopt vast op een plugin-conflict

Een accountantskantoor wil hun WordPress-website updaten naar WordPress 6.5, dat PHP 8.0 als minimum vereist. Hun server draait nog PHP 7.4.

Bij het overschakelen naar PHP 8.0 geeft een contactformulierplugin (die al twee jaar niet is bijgewerkt door de ontwikkelaar) foutmeldingen. De plugin werkt niet meer op PHP 8.0.

Oplossing: ze vervangen de verouderde plugin door Contact Form 7 (gratis, actief onderhouden, PHP 8.x compatibel). De migratie van de formulieren kost een developer twee uur werk (180 euro). Daarna draait alles op PHP 8.2 en is de site weer up-to-date en veilig.

De les: houd je plugins actueel en kies plugins die actief worden onderhouden. Een plugin die meer dan een jaar geen update heeft gehad, is een risico.

Voorbeeld 3: Een makelaar laat een custom koppeling bouwen

Een makelaarskantoor wil hun WordPress-website automatisch vullen met woningaanbod uit hun vastgoedsysteem. Er bestaat geen plugin die dat specifieke systeem ondersteunt.

Een PHP-developer bouwt een custom plugin die via de API van het vastgoedsysteem woningen ophaalt en als WordPress-berichten publiceert. Inclusief foto’s, kenmerken en filters. Het project kost 40 uur: 4.800 euro.

Het resultaat: woningen worden automatisch binnen 5 minuten op de website geplaatst na publicatie in het vastgoedsysteem. Voorheen was een medewerker daar 8 uur per week mee bezig. In 12 weken is de investering terugverdiend.

Voorbeeld 4: Een webbureau kiest Laravel voor een klantportaal

Een webbureau bouwt een klantportaal voor een logistiek bedrijf. Het portaal moet zendingen tracken, facturen tonen en documenten beheren. WordPress is hier niet geschikt — het is te complex en te specifiek.

Ze kiezen voor Laravel, een PHP-framework dat is ontworpen voor het bouwen van webapplicaties. Het project kost 120 uur. Het portaal is snel, goed beveiligd en makkelijk uit te breiden.

Dit voorbeeld laat zien dat PHP meer is dan WordPress. Het is een volwaardige programmeertaal waarmee je van alles kunt bouwen. WordPress is slechts een van de vele toepassingen.

Aan de slag: wat moet je regelen?

Check je PHP-versie. Log in op je hostingpaneel en zoek de PHP-instellingen. Of installeer de plugin “Display PHP Version” op je WordPress-site. Draai je PHP 8.1 of hoger? Dan zit je goed. PHP 8.0? Upgraden is verstandig. PHP 7.4 of lager? Upgrade zo snel mogelijk.

Test voor je upgrade. Maak een backup van je website. Schakel over naar de nieuwe PHP-versie. Controleer of je website correct werkt: alle pagina’s, formulieren, de webshop. Werkt er iets niet? Check welke plugin of welk thema het probleem veroorzaakt en update of vervang het.

Kies hosting met actuele PHP-ondersteuning. Goede hostingpartijen bieden PHP 8.2 en 8.3 aan en ondersteunen nieuwe versies kort na release. Budget-hosters lopen vaak achter. Voor Nederlandse MKB-bedrijven zijn Antagonist, TransIP en Savvii betrouwbare keuzes. Meer over hosting lees je in ons artikel over wat hosting is.

Houd plugins en thema’s up-to-date. Niet alleen voor PHP-compatibiliteit, maar ook voor beveiliging. Stel een maandelijkse routine in: log in, voer updates uit, controleer of alles werkt. Of schakel automatische updates in voor minor versions.

Weet wanneer je een developer nodig hebt. Voor standaard WordPress-onderhoud heb je geen PHP-kennis nodig. Maar voor custom functionaliteit, complexe koppelingen of het oplossen van technische problemen is een PHP-developer onmisbaar. Zoek er een die ervaring heeft met WordPress en PHP 8.x.

Veelgestelde vragen over PHP

Is PHP een verouderde taal?

Nee. PHP heeft die reputatie door de oudere versies (PHP 4 en 5), die inderdaad beperkingen hadden. Maar PHP 8.x is een moderne, krachtige taal. Het is de op twee na meest gebruikte server-side taal ter wereld en wordt actief doorontwikkeld. De community is groot, de ecosystemen zijn volwassen en grote bedrijven als Facebook (dat PHP-variant Hack gebruikt), Wikipedia en Slack draaien op PHP.

Moet ik PHP leren als ondernemer?

In de meeste gevallen niet. Als je WordPress gebruikt, kun je content beheren zonder PHP aan te raken. Maar een basisbegrip helpt bij het communiceren met developers en het nemen van technische beslissingen. Je hoeft niet te kunnen programmeren, maar het helpt als je weet wat PHP is, waarom versies ertoe doen en hoe het samenwerkt met je website.

Wat is het verschil tussen PHP en JavaScript?

PHP draait op de server en genereert de HTML die naar je browser wordt gestuurd. JavaScript draait in je browser en maakt interactiviteit mogelijk (animaties, dynamische formulieren, live updates). De meeste moderne websites gebruiken beide: PHP voor de backend (server-kant) en JavaScript voor de frontend (browser-kant).

Hoe weet ik welke PHP-versie mijn website gebruikt?

Log in op het controlepaneel van je hostingprovider (cPanel, DirectAdmin, Plesk). Zoek naar “PHP-versie” of “PHP-instellingen.” In WordPress kun je ook de plugin “Display PHP Version” installeren, of kijken onder Gereedschappen > Site Health, waar WordPress meldt als je PHP-versie verouderd is.

Kan ik zelf PHP-code aanpassen in WordPress?

Technisch ja, maar wees voorzichtig. PHP-fouten kunnen je hele website platleggen. Als je toch code wilt aanpassen, doe dat via een child theme (niet in het hoofdthema, want dat wordt overschreven bij updates) of via een custom plugin. En maak altijd een backup voordat je iets wijzigt.

Is PHP veilig?

PHP als taal is veilig, mits je een actuele versie gebruikt en de code goed is geschreven. De meeste beveiligingsproblemen ontstaan niet door PHP zelf, maar door slecht geschreven code, verouderde software of slechte serverconfiguratie. Gebruik altijd de nieuwste ondersteunde PHP-versie, houd je software up-to-date en kies een hostingpartij die beveiliging serieus neemt.

Hoe verhoudt PHP zich tot andere talen zoals Python of Node.js?

PHP is specifiek ontworpen voor webontwikkeling en is daar heel goed in. Python is breder inzetbaar (data science, AI, automatisering) en wordt ook voor web gebruikt (Django, Flask). Node.js (JavaScript op de server) is populair voor real-time applicaties. Voor een standaard bedrijfswebsite of webshop is PHP de meest pragmatische keuze vanwege het enorme ecosysteem (WordPress, WooCommerce, Laravel).

Kortom: Wat is php is een vraag die steeds meer ondernemers stellen. Met de juiste kennis maak je betere beslissingen voor je bedrijf.

Conclusie

PHP is de stille motor onder je website. Je hoeft er niet dagelijks mee bezig te zijn, maar het helpt als je begrijpt wat het doet. De twee belangrijkste dingen die je als ondernemer moet onthouden: gebruik altijd een actuele PHP-versie (8.1 of hoger) en houd je plugins en thema’s up-to-date.

Die twee acties kosten je samen misschien een uur per maand. Maar ze maken je website sneller, veiliger en toekomstbestendig. En als je ooit een developer nodig hebt voor custom werk, begrijp je nu beter wat ze doen en waarom het kost wat het kost.

Wil je je website technisch laten doorlichten, inclusief PHP-versie en performance? Neem contact op met Red Factory voor een vrijblijvende check.

Wij helpen jou slimmer groeien met AI!

Van websites die converteren tot AI-automatiseringen die je uren besparen. Ontdek hoe wij jouw online aanpak naar het volgende niveau tillen.