Het woord “algoritme” duikt overal op. In nieuwsberichten over social media (“het algoritme bepaalt wat je ziet”), in gesprekken over AI en in elke discussie over Google en SEO. Maar wat is het eigenlijk? En waarom zou je je er als ondernemer druk om maken?
Eerlijk gezegd wordt de term vaak mysterieuzer gemaakt dan nodig. Een algoritme is geen geheimzinnige zwarte doos. Het is gewoon een recept. Een reeks stappen die je volgt om van punt A naar punt B te komen. De reden dat het woord zo geladen klinkt, is dat de algoritmes die ons dagelijks leven beinvloeden inmiddels zo complex zijn geworden dat zelfs de makers ze niet altijd volledig begrijpen.
In dit artikel leg ik uit wat een algoritme is, hoe het werkt, waarom het relevant is voor je bedrijf en hoe je er slim mee omgaat. Van het Google-algoritme tot de algoritmes achter je social media feed.
Wat is een algoritme precies?
Een algoritme is een eindige reeks instructies die een specifiek probleem oplost of een specifieke taak uitvoert. Klinkt abstract? Dat hoeft het niet te zijn.
Je volgt dagelijks algoritmes zonder erbij na te denken. Een kookrecept is een algoritme: neem 200 gram bloem, voeg 2 eieren toe, klop tot een glad beslag, bak 3 minuten per kant. Een routebeschrijving is een algoritme: neem de eerste afslag rechts, rij 500 meter rechtdoor, sla linksaf bij het tankstation.
Wat een algoritme kenmerkt:
- Het heeft een duidelijke input. Ingredienten bij een recept, een startadres bij een route.
- Het heeft stappen die in volgorde worden uitgevoerd. Soms met keuzemomenten: “als het deeg te dik is, voeg melk toe.”
- Het heeft een duidelijk eindresultaat. Een pannenkoek, een route naar je bestemming.
- Het is eindig. Het stopt op een gegeven moment. Een algoritme dat eindeloos doorloopt is een fout, niet een feature.
In de computerwetenschap zijn algoritmes de bouwstenen van alle software. Elke app, elke website, elk programma draait op algoritmes. Het verschil met je kookrecept is schaal en snelheid: een computer kan miljoenen stappen per seconde uitvoeren.
Wat me opvalt in publieke discussies is dat mensen “algoritme” vaak gebruiken als synoniem voor “AI.” Dat klopt niet helemaal. AI maakt gebruik van algoritmes, maar niet elk algoritme is AI. De spellingscontrole op je telefoon is een algoritme, maar geen AI. De aanbevelingen van Netflix zijn een algoritme dat wel AI gebruikt. Het onderscheid zit in de mate van “leren”: een AI-algoritme past zichzelf aan op basis van data. Een gewoon algoritme doet altijd hetzelfde.
Hoe werkt een algoritme?
Laat me drie typen algoritmes uitlichten die relevant zijn voor ondernemers, van simpel naar complex.
Type 1: Regelgebaseerde algoritmes. Dit zijn if-then regels. “Als de klant meer dan 500 euro besteedt, geef 10% korting.” “Als de voorraad onder de 20 stuks komt, stuur een herbestelmelding.” Dit soort algoritmes is voorspelbaar en transparant. Je weet precies wat ze doen en waarom. De automatisering die je instelt in je bedrijfssoftware of ERP systeem werkt op dit principe.
Type 2: Sorteer- en zoekalgoritmes. Wanneer je in je CRM zoekt naar alle klanten in Amsterdam, voert het systeem een zoekalgoritme uit. Wanneer je je productlijst sorteert op prijs, draait er een sorteeralgoritme. Deze zijn complexer dan if-then regels, maar nog steeds deterministisch: dezelfde input geeft altijd dezelfde output.
Type 3: Machine learning algoritmes. Hier wordt het interessant en relevant. Machine learning algoritmes leren patronen uit data. Ze krijgen duizenden of miljoenen voorbeelden en ontdekken zelf de regels. Het spamfilter van je e-mail is hier een goed voorbeeld. Het heeft miljoenen e-mails gezien die als spam zijn gemarkeerd en miljoenen die dat niet zijn. Op basis daarvan heeft het geleerd welke kenmerken bij spam horen: bepaalde woorden, afzenderpatronen, linkstructuren. Maar niemand heeft die regels handmatig geprogrammeerd. Het algoritme heeft ze zelf afgeleid.
Hoe het Google-algoritme werkt.
Dit is voor ondernemers misschien het meest relevante algoritme om te begrijpen. Wanneer iemand een zoekopdracht invoert, bepaalt Google’s algoritme welke van de miljarden geindexeerde pagina’s bovenaan komen.
Het Google-algoritme weegt honderden factoren, ook wel rankingfactoren genoemd. De belangrijkste zijn:
- Relevantie: Komt de inhoud van de pagina overeen met de zoekopdracht?
- Autoriteit: Wordt de pagina gelinkt door andere betrouwbare websites? (Hier komen backlinks en linkbuilding om de hoek kijken.)
- Gebruikerservaring: Laadt de pagina snel? Is het mobielvriendelijk? Vinden bezoekers wat ze zoeken?
- Versheid: Hoe recent is de informatie?
Het algoritme wordt continu aangepast. Google voert duizenden wijzigingen per jaar door, soms klein en soms groot (de zogenaamde core updates). Dat is waarom SEO een doorlopend proces is en geen eenmalige actie.
Wat ik belangrijk vind om te benadrukken: niemand kent het volledige Google-algoritme. Zelfs Google-medewerkers kennen niet alle details, omdat delen ervan op machine learning zijn gebaseerd. Iedereen die beweert het “geheim” van Google te kennen, verkoopt je iets.
Waarom zijn algoritmes belangrijk voor bedrijven?
Algoritmes bepalen steeds meer wie jouw bedrijf vindt, wie jouw content ziet en hoe jouw processen verlopen. Dat maakt ze relevant, of je het wilt of niet.
Zichtbaarheid in zoekmachines. Het Google-algoritme bepaalt of jouw website op pagina 1 of pagina 10 verschijnt. Het verschil is enorm: de eerste positie in Google krijgt gemiddeld 27% van alle klikken. Positie 10 krijgt 2,4%. Pagina 2? Daar kijkt bijna niemand. Begrijpen hoe het algoritme werkt (op hoofdlijnen) is daarom noodzakelijk als je online klanten wilt werven. Lees meer over SEO voor MKB.
Social media bereik. De algoritmes van LinkedIn, Instagram en Facebook bepalen welke content in de feed van je doelgroep verschijnt. Organisch bereik op Facebook is gedaald van circa 16% in 2012 naar minder dan 5% in 2025. Niet omdat je content slechter is geworden, maar omdat het algoritme is veranderd. Het beloont nu interactie (comments, shares) boven passief bekijken (likes).
Advertentiekosten. Als je adverteert via Google Ads (SEA), bepaalt een algoritme hoeveel je betaalt per klik en waar je advertentie verschijnt. Dat algoritme kijkt naar je bod, de kwaliteit van je advertentie en de relevantie van je landingspagina. Een goed begrip van die factoren kan het verschil maken tussen 1 euro en 5 euro per klik voor dezelfde zoekterm.
Interne bedrijfsprocessen. Algoritmes zitten ook in je bedrijfssoftware. Je ERP systeem gebruikt algoritmes om herbestelpunten te berekenen. Je e-mailmarketingtool gebruikt algoritmes om het beste verzendmoment te bepalen. Je business intelligence tools gebruiken algoritmes om patronen in je data te vinden.
De keerzijde is afhankelijkheid. Als je bedrijf zwaar leunt op organisch Google-verkeer en het algoritme verandert, kan dat je omzet direct raken. Diversificatie is daarom verstandig: wees niet van een enkel algoritme afhankelijk voor je omzet.
Algoritmes in de praktijk: voorbeelden
Je komt dagelijks algoritmes tegen, vaak zonder het te beseffen. De volgende voorbeelden maken zichtbaar hoe ze in de praktijk werken.
Voorbeeld 1: Het aanbevelingsalgoritme van een webshop
Een webshop in koffie-accessoires (6 medewerkers) implementeerde een simpel aanbevelingsalgoritme op hun website. Geen fancy AI, maar een regelgebaseerd systeem: “Klanten die dit kochten, kochten ook…” Gebaseerd op aankoopdata van de afgelopen 12 maanden.
Het resultaat: de gemiddelde orderwaarde steeg met 14%. Klanten die een koffiemolen kochten, kregen koffiebonen aangeboden. Klanten die filterkoffie kochten, zagen een aanbieding voor filterpapier. Simpel, maar effectief.
De implementatie kostte 2.500 euro via een Shopify-plugin. De terugverdientijd was minder dan twee maanden.
Voorbeeld 2: Google's algoritme en een lokale loodgieter
Een loodgietersbedrijf in Rotterdam (4 medewerkers) investeerde in SEO om beter gevonden te worden op “loodgieter Rotterdam.” Ze begrepen dat het Google-algoritme lokale relevantie zwaar weegt. Ze claimden en optimaliseerden hun Google Bedrijfsprofiel, verzamelden klantreviews (87 reviews met een gemiddelde van 4.7 sterren), en zorgden voor consistente bedrijfsgegevens op alle online platforms.
Binnen zes maanden stegen ze van positie 12 naar positie 3 voor hun belangrijkste zoekterm. Het resultaat: 40% meer aanvragen via de website. Ze investeerden circa 3.000 euro in SEO-hulp. De extra omzet in het eerste jaar: naar schatting 50.000 euro.
Dit voorbeeld laat zien dat je het algoritme niet hoeft te “verslaan.” Je moet het begrijpen en er je strategie op afstemmen.
Voorbeeld 3: Het LinkedIn-algoritme voor B2B-marketing
Een management consultancy in Utrecht (10 medewerkers) besloot structureel te posten op LinkedIn. Ze analyseerden hoe het LinkedIn-algoritme werkt en pasten hun aanpak aan:
- Tekst-posts presteren beter dan links naar externe websites (het algoritme houdt gebruikers liever op het platform).
- Posts die in het eerste uur reacties krijgen, worden breder verspreid.
- Persoonlijke verhalen scoren beter dan zakelijke mededelingen.
Door deze inzichten toe te passen, groeide hun gemiddelde bereik per post van 800 naar 4.500 views. Ze genereerden gemiddeld twee leads per maand via LinkedIn, wat zich vertaalde in circa 120.000 euro aan jaaromzet uit dat kanaal.
Voorbeeld 4: Fraudedetectie-algoritme bij een e-commerce bedrijf
Een online retailer in elektronica (18 medewerkers) had last van frauduleuze bestellingen. Gemiddeld 3% van hun orders was frauduleus, wat neerkwam op circa 25.000 euro verlies per jaar.
Ze implementeerden een machine learning algoritme via hun betaalprovider dat transacties in realtime beoordeelde op frauderisico. Het algoritme kijkt naar patronen: komt het IP-adres overeen met het factuuradres? Is het een ongebruikelijk hoog bedrag? Wordt een gestolen creditcard gebruikt?
Na implementatie daalde het fraudepercentage naar 0,4%. De kosten: 150 euro per maand. Het bespaarde ze meer dan 20.000 euro per jaar.
Algoritmes voor MKB: waar begin je?
Je hoeft geen datawetenschapper te worden. Maar een basiskennis van algoritmes helpt je op drie vlakken.
1. Betere softwarekeuzes. Wanneer een leverancier zegt dat hun tool “AI-gestuurd” is, kun je de juiste vragen stellen. Welk type algoritme gebruiken ze? Op welke data is het getraind? Hoe transparant zijn de resultaten? Dat onderscheidt je van ondernemers die elk marketingpraatje klakkeloos accepteren.
2. Slimmere marketingbeslissingen. Als je begrijpt dat het Google-algoritme backlinks als vertrouwenssignaal ziet, investeer je in linkbuilding. Als je begrijpt dat het Instagram-algoritme Reels bevoordeelt, maak je meer videocontent. Je hoeft niet alles te weten, maar de hoofdlijnen helpen je budget effectiever te besteden.
3. Procesverbetering. Kijk naar je eigen bedrijfsprocessen en identificeer waar je regelgebaseerde algoritmes kunt toepassen. Automatische e-mails bij bepaalde triggers. Automatische herbestellingen bij een bepaald voorraadniveau. Automatische toewijzing van leads aan de juiste medewerker. Dat zijn allemaal algoritmes, en de meeste moderne bedrijfssoftware biedt ze standaard aan. Lees meer over AI-automatisering voor je bedrijf.
Concrete eerste stappen:
- Lees een basisartikel over hoe het Google-algoritme werkt (Google’s eigen Search Central documentatie is een goede start).
- Analyseer je eigen social media data: welke posts presteren goed en welke niet? Probeer patronen te herkennen.
- Inventariseer welke automatiseringsregels je kunt instellen in je huidige software.
Veelgestelde vragen over algoritmes
Is een algoritme hetzelfde als AI?
Nee. AI maakt gebruik van algoritmes, maar niet elk algoritme is AI. Een simpele if-then regel in je e-mailmarketing is een algoritme, maar geen AI. AI-algoritmes onderscheiden zich doordat ze leren van data en zichzelf verbeteren. De chatbot op een website die steeds beter wordt in het beantwoorden van vragen gebruikt AI-algoritmes. De automatische bevestigingsmail die je krijgt na een bestelling is een gewoon algoritme.
Kan ik het Google-algoritme "verslaan"?
Nee, en dat is ook niet het doel. Het doel is om content te maken die goed aansluit bij wat het algoritme probeert te doen: de beste, meest relevante informatie tonen aan zoekers. Trucs en shortcuts werken op korte termijn soms, maar Google is steeds beter in het herkennen en bestraffen daarvan. Investeer liever in oprechte kwaliteit. Meer hierover in ons artikel over SEO voor MKB.
Hoe vaak verandert het Google-algoritme?
Google voert jaarlijks duizenden kleine wijzigingen door. Daarnaast zijn er drie tot vijf grote “core updates” per jaar die merkbare verschuivingen in zoekresultaten veroorzaken. Na zo’n core update kan je positie plotseling stijgen of dalen. Het is verstandig om je rankings regelmatig te monitoren, zodat je snel kunt reageren op veranderingen.
Zijn algoritmes bevooroordeeld?
Ja, dat kan. Een algoritme is zo goed als de data waarop het is getraind. Als die data een vertekening bevat, neemt het algoritme die over. Bijvoorbeeld: als een CV-screeningsalgoritme is getraind op historische aannames en die waren overwegend mannelijk, kan het algoritme onbewust mannen bevoordelen. Dit is een serieus aandachtspunt, vooral bij AI-toepassingen in HR en klantbeoordeling.
Wat is het verschil tussen een algoritme en een prompt?
Een prompt is een instructie die je aan een AI-systeem geeft. Een algoritme is de set regels die dat AI-systeem gebruikt om die instructie te verwerken. Je prompt is de vraag, het algoritme is het denkproces dat tot het antwoord leidt. Het verschil is vergelijkbaar met het verschil tussen een bestelling in een restaurant en het kookproces in de keuken.
Moet ik als ondernemer leren programmeren om algoritmes te begrijpen?
Nee. Je hoeft niet te weten hoe je een motor bouwt om auto te rijden. Een conceptueel begrip is voldoende: weten wat een algoritme kan, wat het niet kan, en welke vragen je moet stellen aan technici en leveranciers. Dit artikel geeft je die basis.
Wat is een open-source algoritme?
Open-source betekent dat de code van het algoritme publiek beschikbaar is. Iedereen kan het bekijken, gebruiken en aanpassen. Veel AI-modellen zijn open-source, wat transparantie en vertrouwen bevordert. Het tegenovergestelde is een gesloten algoritme, zoals dat van Google, waarvan de exacte werking niet openbaar is.
Kortom: Wat is een algoritme is een vraag die steeds meer ondernemers stellen. Met de juiste kennis maak je betere beslissingen voor je bedrijf.
Conclusie
Algoritmes zijn niet meer weg te denken uit het bedrijfsleven. Ze bepalen je online zichtbaarheid, sturen je advertentiekosten en kunnen je bedrijfsprocessen versnellen. Het goede nieuws: je hoeft geen expert te worden. Een basiskennis is voldoende om betere beslissingen te nemen.
Wat ik je wil meegeven: wees kritisch. Als een leverancier zegt dat hun “geavanceerde algoritme” wonderen verricht, vraag dan hoe het werkt en op basis van welke data. Als een SEO-bureau belooft je naar positie 1 te brengen, vraag dan welke aanpak ze hanteren en of die in lijn is met wat Google zelf aanbeveelt.
Algoritmes zijn gereedschappen. Hoe beter je begrijpt wat ze doen, hoe effectiever je ze inzet voor je bedrijf. En hoe beter je je beschermt tegen partijen die er een zwart doosje van willen maken.
Wil je hulp bij het verbeteren van je online zichtbaarheid of het slim inzetten van data en automatisering? Neem contact op met Red Factory voor persoonlijk advies.
