Wat is Cloud Computing? Je IT in de cloud uitgelegd

Tien jaar geleden had elk bedrijf een serverka met ronkende computers. Een IT-beheerder die regelmatig langs kwam voor updates. Back-ups op harde schijven die in een kluis gingen. Software op CD-ROM die je op elke computer moest installeren. Dat tijdperk is voorbij. De meeste bedrijven draaien nu grotendeels of volledig in de cloud, vaak zonder het door te hebben.

Als je Gmail gebruikt in plaats van Outlook op je computer, werk je in de cloud. Als je facturen maakt in een online tool zoals Moneybird in plaats van in Excel, gebruik je cloud computing. Als je bestanden deelt via Dropbox in plaats van USB-sticks, zit je in de cloud. Voor moderne bedrijven is de cloud niet meer een keuze maar standaard. De vraag is niet of je de cloud gebruikt, maar hoe bewust en effectief je het doet.

Voor MKB-ondernemers biedt cloud computing enorme voordelen: lagere kosten, flexibiliteit, altijd en overal toegang tot je systemen. Maar het roept ook vragen op over veiligheid, controle en afhankelijkheid. Dit artikel legt uit wat cloud computing precies is, hoe het werkt, welke modellen er zijn, en vooral: hoe je als MKB-bedrijf slimme cloud-keuzes maakt zonder in technische details te verdrinken.

Wat is cloud computing precies?

Cloud computing betekent dat je computer, software, opslag en diensten gebruikt die niet op je eigen apparatuur draaien, maar op servers elders – “in de cloud”. Die servers staan in datacenters van providers zoals Microsoft, Google, Amazon en talloze kleinere specialisten. Je benadert ze via internet.

Het woord “cloud” is eigenlijk een metafoor. Het komt van netwerk-diagrammen waar engineers vroeger het internet tekenden als een wolkvormige tekening omdat het te complex was om in detail weer te geven. Dat beeld is blijven plakken. Praktisch betekent het: je gebruikt computing-resources die ergens anders fysiek staan, maar voor jou aanvoelen alsof ze lokaal zijn.

Het verschil met traditionele IT:

Traditioneel: Je koopt een server voor €5.000, installeert software, slaat data lokaal op. Als de server crasht, ben je offline. Als je meer capaciteit nodig hebt, moet je nieuwe hardware kopen. Updates en onderhoud doe je zelf of via een IT-beheerder.

Cloud: Je betaalt maandelijks voor gebruik (bijvoorbeeld €50/maand). Software en data staan bij de provider. Als er meer capaciteit nodig is, schaal je binnen minuten op. Updates gebeuren automatisch. Als één server crasht, draaien systemen door op andere servers.

De kernvoordelen: geen grote investeringen vooraf, schaalbaar op en neer, altijd de nieuwste versies, toegankelijk vanaf elk apparaat met internet.

Cloud computing omvat drie lagen:

Infrastructure as a Service (IaaS): Je huurt virtuele servers, opslag en netwerken. Bijvoorbeeld Amazon Web Services (AWS) of Microsoft Azure. Vooral relevant voor bedrijven die eigen applicaties draaien.

Platform as a Service (PaaS): Je huurt een ontwikkelplatform waar je applicaties bouwt en draait, zonder je zorgen te maken over de onderliggende infrastructuur. Denk aan Google App Engine of Heroku.

Software as a Service (SaaS): Je gebruikt kant-en-klare software via internet. Dit is wat de meeste MKB-bedrijven gebruiken: Gmail, Microsoft 365, Exact Online, Moneybird, Slack, etc. SaaS

Voor MKB-bedrijven is SaaS veruit het meest relevant. Je gebruikt software zonder dat je installeert, onderhoudt of host. Je logt in en werkt.

Hoe werkt cloud computing?

De technische basis: in plaats van software en data op je eigen computer of lokale server te hebben, staan ze op servers van een cloud provider. Die servers staan in grote datacenters, vaak op meerdere locaties wereldwijd. Als jij inlogt in je cloud-applicatie, maak je via internet verbinding met die servers.

Wat maakt cloud mogelijk?

Virtualisatie: Eén fysieke server kan opgedeeld worden in meerdere virtuele servers. Zo kan één krachtige machine honderden klanten bedienen. Elke klant heeft zijn eigen virtuele omgeving die volledig gescheiden is van anderen.

Schaalbare opslag: Data wordt verspreid over meerdere servers en locaties. Als je meer ruimte nodig hebt, wordt automatisch extra capaciteit toegevoegd. Je merkt er niets van, behalve dat je factuur iets hoger wordt als je meer gebruikt.

Load balancing: Als veel gebruikers tegelijk actief zijn, wordt het verkeer verdeeld over meerdere servers. Zo blijft alles snel, ook tijdens piekuren.

Redundantie: Je data staat op meerdere plekken. Als één datacenter uitvalt, nemen andere het over. Downtime wordt geminimaliseerd.

Automatische updates: Software-updates worden door de provider uitgerold. Jij hoeft niets te doen. Iedereen gebruikt altijd de nieuwste versie.

Een concreet voorbeeld: je gebruikt een online boekhoudpakket zoals Moneybird.

1. Je opent je browser en gaat naar moneybird.nl
2. Je logt in met je account
3. Je browser maakt verbinding met Moneybird’s servers in een datacenter (waarschijnlijk in Nederland of Europa)
4. De software draait op die servers, niet op jouw computer
5. Als je een factuur maakt, wordt die opgeslagen in Moneybird’s database in de cloud
6. Die data wordt automatisch gebackupt naar meerdere locaties
7. Als je volgende week op je telefoon inlogt, zie je dezelfde factuur omdat alles centraal staat

Je merkt weinig van die technische complexiteit. Het voelt als een gewone website. Maar achter de schermen gebeurt veel: data-replicatie, beveiliging, load-balancing, updates.

Waarom is cloud computing belangrijk voor bedrijven?

Reden 1: Lagere initiële kosten

Traditioneel: server kopen €5.000, software-licenties €2.000, installatie en configuratie €1.500. Totaal €8.500 voordat je iets gedaan hebt. Plus jaarlijks onderhoud €1.000+.

Cloud: geen aanschaf, betaal €50-200/maand afhankelijk van gebruik. Spreidt kosten, maakt diensten toegankelijk voor kleine bedrijven die vroeger die investeringen niet konden doen.

Reden 2: Flexibiliteit en schaalbaarheid

Je bedrijf groeit van 3 naar 15 medewerkers. Bij traditionele IT: nieuwe server kopen, licenties uitbreiden, alles migreren. Bij cloud: meer gebruikers toevoegen, betaal iets meer per maand, klaar.

Of andersom: drukke en rustige periodes. Een webshop heeft Black Friday 10x meer verkeer dan normaal. Cloud schaalt automatisch op, je betaalt alleen voor extra capaciteit tijdens die piek. Traditioneel had je hardware moeten kopen die 11 maanden per jaar onderbenut is.

Reden 3: Toegankelijkheid

Werk vanaf kantoor, thuis, op reis, op je laptop, tablet of telefoon. Zolang je internet hebt, heb je toegang tot je systemen. Essentieel geworden na de pandemie toen thuiswerken standaard werd. Bedrijven met cloud-systemen konden doorwerken, bedrijven met lokale servers hadden grote problemen.

Reden 4: Automatische updates en onderhoud

Software blijft actueel zonder dat jij iets hoeft te doen. Beveiligingspatches worden direct uitgerold. Nieuwe features komen automatisch beschikbaar. Je hoeft geen IT-beheerder in te huren voor onderhoud.

Reden 5: Betere beveiliging (meestal)

Dit is contra-intuïtief, maar cloud providers hebben vaak betere beveiliging dan wat een klein bedrijf zelf kan optuigen. Zij hebben dedicated security-teams, 24/7 monitoring, fysieke beveiliging van datacenters, redundantie. Jouw eigen server in de kast is waarschijnlijk minder goed beveiligd, tenzij je substantieel investeert.

Reden 6: Business continuity

Als je kantoor afbrandt, zijn je cloud-systemen niet weg. Data staat veilig elders. Je koopt nieuwe laptops, logt in, en werkt door. Bij lokale servers: data weg, systemen weg, wekenlange downtime. Cloud biedt ingebouwde disaster recovery.

Reden 7: Samenwerking

Meerdere mensen kunnen tegelijk aan hetzelfde document werken (Google Docs, Microsoft 365). Geen heen-en-weer mailen van versies, geen “eindversie_final_v3_ECHT_DEFINITIEF.docx”. Iedereen ziet realtime dezelfde info.

Voor de meeste MKB-bedrijven zijn deze voordelen zo groot dat de vraag niet is “moeten we naar de cloud?” maar “welke cloud-diensten passen bij ons?”.

Cloud computing in de praktijk: voorbeelden

Voorbeeld 1: Accountantskantoor

Een klein accountantskantoor met 8 medewerkers had een lokale server met boekhoudsoftware. Problemen: medewerkers konden niet thuiswerken, server crashte regelmatig, back-ups waren handmatig werk, software updates waren gedoe.

Migratie naar cloud:

• Boekhoudsoftware vervangen door Exact Online (cloud-based)
• E-mail migratie van Outlook op server naar Microsoft 365
• Documenten van lokale server naar SharePoint/OneDrive
• Lokale server uitgefaseerd

Resultaat: €8.000 bespaard op nieuwe server die nodig was, €150/maand cloudkosten voor alles. Medewerkers kunnen thuiswerken. Klanten kunnen online documenten uploaden. IT-problemen gedaald met 80 procent. Bij een korte kantoorstroomstoring konden medewerkers thuis doorwerken.

Voorbeeld 2: Webshop

Een groeiende webshop draaide op een eigen server. Bij seizoenspieken (Sinterklaas, kerst) crashte de site regelmatig omdat de server overbelast raakte. Oplossing: migratie naar cloud hosting.

• Website verhuisd naar managed WordPress hosting in de cloud (Kinsta)
• Database en media-bestanden in de cloud
• Automatische schaalaanpassing bij verkeerpieken

Resultaat: tijdens Black Friday 300 procent meer verkeer dan normaal, site bleef snel en stabiel. Betaalden tijdelijk meer voor extra capaciteit, maar verdiende dat ruimschoots terug in verkopen. Geen gedoe meer met server-onderhoud.

Voorbeeld 3: Ontwerpbureau

Een grafisch ontwerpbureau werkte met grote bestanden (InDesign, Photoshop). Die stonden op een lokale server. Samenwerken aan projecten was omslachtig: bestanden kopiëren, versies door elkaar, geen toegang buiten kantoor.

Cloud-oplossing:

• Adobe Creative Cloud voor software (SaaS)
• Dropbox Business voor file storage en sync
• Projectmanagement via Asana (cloud-based)

Resultaat: designers konden deels thuiswerken, bestanden syncen automatisch, altijd de laatste versie. Klanten kregen toegang tot gedeelde Dropbox-mappen voor feedback. €200/maand totaal, vs €5.000 investering voor nieuwe lokale storage die ze nodig hadden.

Voorbeeld 4: Advocatenkantoor

Een advocatenkantoor had strikte eisen rondom databeveiliging en privacy (AVG). Twijfelde over cloud vanwege controle over gevoelige cliëntdata. Uiteindelijk gekozen voor hybride model:

• E-mail en agenda in Microsoft 365 (cloud)
• Documenten in SharePoint met strenge toegangscontroles
• Case management software in een private cloud bij Nederlandse provider met ISO-certificeringen
• Extra encryptie op gevoelige documenten

Resultaat: voordelen van cloud (toegankelijkheid, automatische back-ups) gecombineerd met extra beveiligingslagen voor compliance. Advocaten kunnen nu veilig thuiswerken en onderweg documenten raadplegen.

Deze voorbeelden tonen: cloud is niet one-size-fits-all. Je kiest diensten die passen bij je werkwijze, budget en beveiligingseisen. Het hoeft niet all-in of all-out.

Cloud computing voor MKB: waar begin je?

Stap 1: Inventariseer wat je nu gebruikt

Maak een lijst van alle software en systemen:

• E-mail
• Boekhoudpakket
• Documentopslag
• CRM
• Projectmanagement
• Communicatie (chat, videobellen)
• Backups

Markeer wat al cloud is en wat lokaal. Vaak gebruik je meer cloud dan je denkt (Gmail is al cloud bijvoorbeeld).

Stap 2: Identificeer pijnpunten

Waar loop je nu tegenaan?

• Kunnen medewerkers niet thuiswerken?
• Zijn back-ups een zorg?
• Is je software verouderd?
• Mis je toegang tot data op verschillende devices?
• Zijn IT-kosten onvoorspelbaar of hoog?

Die pijnpunten bepalen welke cloud-migraties prioriteit hebben.

Stap 3: Begin met low-hanging fruit

Start niet met je meest kritische systeem. Begin met iets simpels:

E-mail naar de cloud: Als je nog Outlook op een lokale server gebruikt, migreer naar Microsoft 365 of Google Workspace. Relatief eenvoudig, grote impact op toegankelijkheid.

Documentopslag: Vervang lokale bestandsservers door OneDrive, Google Drive of Dropbox. Automatische sync, altijd toegankelijk, ingebouwde back-ups.

Projectmanagement: Gebruik tools als Trello, Asana, of Monday.com in plaats van Excel-sheets en e-mail. Direct samenwerking mogelijk.

Deze migraties zijn low-risk, relatief goedkoop (vaak €5-15/gebruiker/maand), en leveren snel waarde.

Stap 4: Evalueer kritische systemen

Voor systemen als je boekhoudpakket, CRM of branche-specifieke software: doe onderzoek naar cloud-alternatieven.

Vraag jezelf:

• Heeft mijn huidige leverancier een cloud-versie?
• Wat zijn alternatieven? (Vergelijk functies, prijzen, reviews)
• Kan ik data migreren of moet ik opnieuw beginnen?
• Wat zijn totale kosten over 3 jaar vergeleken met huidige situatie?

Voor boekhouding: Exact Online, Moneybird, Yuki zijn populaire cloud-opties. Voor CRM: HubSpot, Salesforce, Pipedrive. Voor facturatie: Informer, Teamleader. Vaak zijn er meerdere goede opties, kies er één en test de trial.

Stap 5: Let op beveiliging en compliance

Check bij elke cloud-dienst:

• Waar staat de data? Europese datacenters zijn beter voor AVG-compliance dan Amerikaanse.
• Welke certificeringen heeft de provider? ISO 27001, SOC 2 zijn goede tekens.
• Hoe werken back-ups? Automatisch, hoe vaak, kun je zelf data herstellen?
• Wat bij bedrijfsbeëindiging? Kun je je data makkelijk exporteren?
• Twee-factor authenticatie beschikbaar? Essentieel voor veilige toegang.

Voor gevoelige data (persoonlijke gegevens, financiële info): kies Nederlandse of Europese providers met goede beveiligingsreputatie.

Stap 6: Plan migratie zorgvuldig

Migreer niet alles tegelijk. Gefaseerde aanpak:

1. Test fase: gebruik cloud-versie parallel aan oude systeem
2. Migreer data (vaak ondersteunt provider dit)
3. Train medewerkers op nieuwe systeem
4. Volledige overstap, houd oude systeem nog even aan als fallback
5. Decommission oude systeem als alles soepel draait

Voor kritische systemen: doe dit buiten piektijden, zorg voor goede back-ups voor en na, test grondig.

Stap 7: Monitor kosten

Cloud kan goedkoper zijn, maar kosten kunnen ook oplopen als je niet oplet. Vooral bij IaaS (virtuele servers) waar je per gebruik betaalt.

• Check maandelijks je factuur: betaal je voor dingen die je niet gebruikt?
• Pas abonnementen aan bij krimp of groei
• Verwijder oude data of archiveringsmogelijkheden gebruiken
• Sommige tools bieden jaarlijks betalen met korting vs maandelijks

Voor SaaS is dit minder een issue: je betaalt per gebruiker, vrij voorspelbaar.

Budget indicatie

Klein bedrijf (5 medewerkers):

• E-mail en office suite: €50-75/maand
• Documentopslag: €50/maand
• Boekhoudpakket: €30-50/maand
• Backups: €10-20/maand
• Totaal: €140-195/maand

Middelgroot (25 medewerkers):

• E-mail en office: €250-375/maand
• Documentopslag: €150-250/maand
• CRM: €100-300/maand
• Projectmanagement: €50-100/maand
• Boekhoudpakket: €100-200/maand
• Totaal: €650-1.225/maand

Vaak lager dan kosten van eigen servers, licenties, IT-beheer en elektriciteit.

Veelgestelde vragen over cloud computing

Is cloud veilig genoeg voor mijn bedrijf?

Voor de meeste bedrijven: ja, veiliger dan lokale opslag. Grote cloud providers investeren miljoenen in beveiliging. Risico zit vaak meer in zwakke wachtwoorden of phishing dan in de cloud zelf. Gebruik sterke wachtwoorden, twee-factor authenticatie, en train medewerkers in cybersecurity basics.

Wat als mijn internet uitvalt?

Dan heb je geen toegang tot cloud-diensten. Daarom is betrouwbaar internet essentieel. Overweeg een backup-verbinding (mobiele hotspot, 4G/5G modem). Sommige cloud-apps hebben offline modus die later synchroniseert.

Kan ik altijd bij mijn data als ik stop met een cloud-dienst?

Bijna alle serieuze SaaS-providers laten je data exporteren (vaak als CSV, Excel, PDF). Check dit voor je begint. “Vendor lock-in” is een risico bij zeer specifieke platforms zonder export-functie.

Is cloud goedkoper dan eigen servers?

Voor de meeste MKB-bedrijven: ja, vooral als je totale kosten meeneemt (hardware, licenties, elektriciteit, onderhoud, vervanging na 5 jaar, IT-beheer). Voor hele grote bedrijven met stabiele behoeften kan eigen infrastructuur soms goedkoper. Voor MKB is cloud meestal de betere deal.

Wat is het verschil tussen publieke en private cloud?

Publieke cloud: je deelt infrastructuur met andere klanten (Gmail, Dropbox, AWS). Goedkoop, schaalbaar, maar iets minder controle.

Private cloud: dedicated infrastructuur alleen voor jouw bedrijf. Duurder, maar meer controle en maatwerk. Relevant voor bedrijven met zeer specifieke beveiligings- of compliance-eisen.

Hybride: combinatie van beide. Bijvoorbeeld gevoelige data in private cloud, rest in publieke cloud.

Moet ik al mijn software naar de cloud?

Nee. Begin met wat het meeste waarde levert en minste risico heeft. Sommige legacy-systemen werken prima lokaal. Doe wat zinvol is voor jouw situatie, niet wat trendy is.

Hoe zit het met AVG en cloud?

Cloud-gebruik is prima onder AVG, mits:

• Je kiest providers die AVG-compliant zijn (meestal Europese of grote Amerikaanse met EU-datacenters)
• Je verwerkersovereenkomst afsluit (serieuze providers bieden dit standaard)
• Je checkt waar data wordt opgeslagen (bij voorkeur EU)

De meeste bekende SaaS-tools (Microsoft 365, Google Workspace, Salesforce, etc.) zijn AVG-compliant als je de juiste instellingen gebruikt.

Meer informatie vind je bij Microsoft Azure over cloud computing.

Lees ook onze uitleg over automatisering voor meer achtergrond.

Kortom: Wat is cloud computing is een vraag die steeds meer ondernemers stellen. Met de juiste kennis maak je betere beslissingen voor je bedrijf.

Conclusie

Cloud computing is de standaard geworden voor moderne bedrijven, en terecht. Het biedt flexibiliteit, kostenefficiëntie en mogelijkheden die met traditionele IT niet haalbaar waren voor kleine bedrijven. Waar je vroeger duizenden euro’s moest investeren in servers en licenties, betaal je nu een voorspelbaar maandbedrag voor enterprise-niveau software.

Voor MKB-bedrijven is de vraag niet meer of je de cloud gebruikt, maar hoe bewust en effectief je het inzet. Begin met de basics: e-mail, documentopslag, boekhoudpakket. Bouw van daaruit verder met tools voor jouw specifieke behoeften. Ga niet all-in zonder nadenken, maar wees ook niet bang voor de overstap.

De grootste fout is wachten tot je huidige systemen crashen of zodanig verouderd zijn dat je gedwongen moet migreren onder tijdsdruk. Plan je cloud-transitie, doe het gefaseerd, en je haalt het maximale eruit zonder onaangename verrassingen.

Red Factory helpt bedrijven met hun cloud-transitie, vooral rondom websites, webshops en gerelateerde systemen. We adviseren over hosting-keuzes, helpen bij migratie naar cloud-platforms, en zorgen dat je WordPress-site of WooCommerce-shop draait op betrouwbare, schaalbare cloud-infrastructuur. Benieuwd welke cloud-oplossingen bij jouw bedrijf passen? We denken graag mee in een vrijblijvend gesprek.