Toegankelijkheidsverklaring: hoe stel je er een op voor je website?

Je las ergens dat er een toegankelijkheidsverklaring op je website hoort te staan. Misschien stuurde je webbouwer er een mail over, misschien kwam het langs in een nieuwsbrief over de nieuwe Europese wetgeving. En nu zit je uit te zoeken wat dat nou eigenlijk is.

De eerste vraag is belangrijker dan de meeste artikelen doen vermoeden: welke verklaring bedoel je? Er bestaan er twee. Ze komen uit verschillende wetten, ze stellen verschillende eisen, en de kans is groot dat er maar één op jou van toepassing is. Of geen van beide.

Hieronder lees je welke van de twee bij jou hoort, wat erin moet staan en hoe je hem opstelt. Met een voorbeeldtekst die je kunt overnemen. Een verklaring is pas geloofwaardig als de site er ook naar is. Dat deel doen wij: bestaande websites WCAG / EAA compliant maken.

Inhoudsopgave

• Wat is een toegankelijkheidsverklaring?
• Twee verklaringen, twee wetten
• Moet jij er een? Drie vragen
• Wat moet erin staan?
• Voorbeeldtekst die je kunt overnemen
• Waar zet je hem neer?
• Hoe vaak werk je hem bij?
• Drie fouten die we het vaakst zien
• Tot slot
• Veelgestelde vragen over de toegankelijkheidsverklaring

Wat is een toegankelijkheidsverklaring?

Een toegankelijkheidsverklaring is een openbare pagina waarop je vertelt in hoeverre je website voldoet aan de toegankelijkheidsnormen. Je benoemt wat er wel goed gaat, wat er niet goed gaat, waarom dat zo is, wat je eraan doet en wanneer het klaar moet zijn. Daarnaast geef je aan hoe iemand een probleem bij je kan melden.

Het is dus geen keurmerk en geen certificaat. Dat is het punt waar de meeste ondernemers over struikelen: je mág opschrijven dat je site nog niet volledig voldoet. Een eerlijke verklaring die zegt “hier lopen we nog achter, dit is het plan” is precies waar de wetgever om vraagt. Een verklaring die beweert dat alles in orde is terwijl dat niet zo is, is een stuk risicovoller — dat is namelijk controleerbaar.

Twee verklaringen, twee wetten

Welke regels voor jou gelden hangt af van wat voor organisatie je bent. Niet van hoe groot je website is.

De overheidsverklaring

Ben je een overheidsinstantie — gemeente, provincie, waterschap, ministerie of een organisatie die een publieke taak uitvoert — dan val je onder het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid. Dat besluit schrijft niet alleen vóór dat je een verklaring hebt, maar ook precies hoe hij eruitziet.

• Je stelt hem op via de invulwizard op toegankelijkheidsverklaring.nl. Een eigen format mag niet.
• Publiceren doe je vanuit die wizard, waarna je verklaring automatisch in het landelijke register komt te staan.
• Je krijgt een status van A tot en met E, van “voldoet volledig, volledig onderzocht” tot “geen verklaring ingediend”.
• Het bijbehorende label met je actuele status zet je op je website of in je app.
• Een verklaring met status A of B werk je jaarlijks bij. Het onderliggende onderzoek blijft drie jaar geldig. Status C vervalt na zes maanden.

Zit je in deze categorie, dan is de rest van dit artikel vooral achtergrond: de wizard bepaalt de inhoud voor je. Meer daarover staat op digitoegankelijk.nl.

De bedrijfsverklaring

Ben je een gewoon bedrijf, dan gaat het om de European Accessibility Act, sinds 28 juni 2025 van kracht. Hier zit meteen het grootste misverstand: die wet geldt niet voor alle bedrijfswebsites. Hij geldt voor zes soorten diensten.

• Webshops en andere e-handelsdiensten
• Diensten die toegang geven tot audiovisuele media
• Bankdiensten voor consumenten
• Elektronische communicatiediensten
• E-books en bijbehorende software
• Onderdelen van personenvervoer, zoals kaartverkoop en reisinformatie

Daarbovenop geldt een uitzondering voor micro-ondernemingen die diensten leveren: heb je minder dan tien medewerkers én een jaaromzet of balanstotaal van hoogstens twee miljoen euro, dan ben je vrijgesteld. Let op het woordje “en” — je moet aan beide voorwaarden voldoen om onder de uitzondering te vallen.

Anders dan bij de overheid is er geen voorgeschreven model en geen centraal register. Je schrijft de verklaring zelf en zet hem op je eigen site. De technische meetlat is de Europese norm EN 301 549, en die verwijst voor websites door naar WCAG 2.1 niveau AA. Het toezicht is ondergebracht bij de bestaande toezichthouders van de wetten waarin de EAA is verwerkt; er is geen aparte nieuwe instantie voor opgericht.

Moet jij er een? Drie vragen

1. Ben je een overheidsinstantie of voer je een publieke taak uit? Dan is een verklaring verplicht, in het voorgeschreven model.
2. Lever je een van de zes EAA-diensten én heb je tien of meer medewerkers, of meer dan twee miljoen omzet? Dan is een verklaring verplicht, maar schrijf je hem zelf.
3. Geen van beide? Dan ben je niet verplicht. En toch zou ik het doen.

Die laatste is geen verkooppraatje. Een verklaring is het goedkoopste signaal dat je kunt afgeven dat je hier serieus mee bezig bent. In aanbestedingen wordt er standaard naar gevraagd, grotere opdrachtgevers nemen het inmiddels op in hun inkoopvoorwaarden, en het kost je een middag. Bovendien dwingt het schrijven ervan je om één keer eerlijk te kijken naar wat er nu eigenlijk mis is.

Wat moet erin staan?

Voor de bedrijfsverklaring is er geen verplicht sjabloon, maar de onderdelen liggen wel vast. Neem deze acht op en je bent compleet:

• Waar de verklaring over gaat. Welke website, welke app, welk domein. Een verklaring zonder duidelijk onderwerp zegt niets.
• De norm waaraan je toetst. In de praktijk: EN 301 549, die verwijst naar de WCAG-richtlijnen op niveau AA.
• In welke mate je eraan voldoet. Volledig, gedeeltelijk of niet. Wees hier precies.
• Wat er niet voldoet, en waarom. Bijvoorbeeld: video’s van vóór 2024 hebben geen ondertiteling, of een kaartcomponent van een externe leverancier is niet met het toetsenbord te bedienen.
• Wat je eraan doet en wanneer. Een concrete maatregel met een datum. “Wordt aan gewerkt” is geen maatregel.
• Hoe iemand een probleem meldt. Een e-mailadres of formulier, plus binnen hoeveel werkdagen je reageert. Dit meldmechanisme is geen bijzaak — het staat expliciet in de wet.
• Wat iemand kan doen als je niet reageert. Verwijs naar de toezichthouder of naar een klachtenprocedure.
• De datum en de manier van testen. Wanneer heb je dit voor het laatst gecontroleerd, en hoe: met tooling, handmatig, door een externe partij?

Voorbeeldtekst die je kunt overnemen

Onderstaande tekst is een werkbaar startpunt voor een bedrijfsverklaring. Vervang alles tussen vierkante haken en schrap wat niet op jou van toepassing is. Verzin niets: als je niet getest hebt, schrijf dan op dat je niet getest hebt.

Toegankelijkheidsverklaring [bedrijfsnaam]

[Bedrijfsnaam] wil dat iedereen [website-url] kan gebruiken. Op deze
pagina lees je hoe het er op dit moment voor staat.

Waar gaat deze verklaring over
Deze verklaring gaat over [website-url], inclusief [webshop /
klantportaal / app].

Aan welke norm toetsen wij
Wij toetsen aan de Europese norm EN 301 549, die voor websites verwijst
naar WCAG 2.1 niveau AA.

Hoe goed voldoen wij
[Website-url] voldoet [volledig / gedeeltelijk / nog niet] aan die norm.

Wat nog niet voldoet
- [Onderdeel]. Reden: [technisch niet haalbaar / content van derden /
  nog niet aangepast]. Oplossing: [maatregel], verwacht gereed
  [maand jaar].
- [Onderdeel]. Reden: [...]. Oplossing: [...], verwacht gereed [...].

Hoe wij dit hebben vastgesteld
Onderzocht op [datum] door [eigen team / naam bureau], met
[geautomatiseerde tests / handmatige controle / test met screenreader].

Een probleem melden
Kom je iets tegen dat niet werkt? Mail [e-mailadres] of bel
[telefoonnummer]. Wij reageren binnen [aantal] werkdagen en laten weten
wat we eraan gaan doen.

Niet tevreden met onze reactie
Kom je er met ons niet uit, dan kun je terecht bij [toezichthouder /
klachtenregeling].

Laatst bijgewerkt op [datum].

Waar zet je hem neer?

Geef de verklaring een eigen pagina, bijvoorbeeld op jouwsite.nl/toegankelijkheidsverklaring, en zet een link in je footer naast je privacyverklaring en algemene voorwaarden. Dat is de plek waar mensen ernaar zoeken, en het is de plek waar een toezichthouder of inkoper als eerste kijkt.

Lever je een dienst die onder de EAA valt, neem de informatie dan ook op in je algemene voorwaarden of je dienstbeschrijving. De wet vraagt namelijk niet alleen om een verklaring ergens op je site, maar om informatie over de toegankelijkheid van de dienst zelf. Voor de overheidsverklaring werkt het net anders: die publiceer je via de wizard en op je site plaats je het label met je status.

Hoe vaak werk je hem bij?

Voor overheidsorganisaties staat het vast: status A en B jaarlijks bijwerken, het onderliggende onderzoek blijft drie jaar geldig, status C vervalt na zes maanden.

Voor bedrijven staat er geen termijn in de wet. Houd dit aan: bijwerken bij elke grote wijziging aan je site, en verder één keer per jaar. Een verklaring waar “laatst bijgewerkt: maart 2024” onder staat werkt tegen je — hij laat zien dat je er ooit één middag aan hebt gewerkt en daarna niet meer.

Drie fouten die we het vaakst zien

1. Claimen dat je volledig voldoet zonder dat er ooit getest is. Dit is de gevaarlijkste van de drie, want het is met een gratis tool in twee minuten te weerleggen. Een eerlijke gedeeltelijke verklaring staat sterker.
2. Geen meldpunt opnemen. Zonder manier om een probleem te melden mist de verklaring het onderdeel waar de gebruiker zelf iets aan heeft.
3. De verklaring van een ander kopiëren. We komen verklaringen tegen waarin nog de naam van een ander bedrijf staat, of een norm die niet van toepassing is. Dat is slechter dan geen verklaring.

Tot slot

Een toegankelijkheidsverklaring kost je een middag en is daarmee het goedkoopste stuk van het hele traject. Het lastige deel zit erachter: weten wat er op je site niet klopt, zodat je eerlijk kunt opschrijven wat er nog moet gebeuren. Begin dus niet met de tekst, maar met een test.

Veelgestelde vragen over de toegankelijkheidsverklaring